Expertmeeting: Familie op het spoor

Jos Zijlstra weet als conservator bij het Spoorwegmuseum in Utrecht alles van de spoorwegen. Het Utrechts Archief bewaart alle archieven van de N.S. U kunt Zijlstra in een expertmeeting vragen stellen over familiegeschiedenissen rondom het spoor.

Jos Zijlstra (conservator Kunst en samensteller van tentoonstelling bij het Spoorwegmuseum)

Praktische informatie:
Expertmeeting: 16:30-17:00 en 18:00-18:30, Studiezaal (Het Utrechts Archief). 

Ook verzorgt Janjaap Luijt een lezing over familie op het spoor. 

Signeersessie Martine Letterie

Succesvol schrijfster Martine Letterie schrijft (jeugd)boeken op basis van historische gebeurtenissen en genealogisch onderzoek. Ook schrijft zij sinds 2016 een column in de Gen. Na afloop van haar workshop is het mogelijk boeken te laten signeren.

Praktische informatie:
Signeersessie: 17:45-18:00, Lutherse Kerk

Voorafgaand aan de signeersessie organiseert Martine Letterie een workshop.

Uitreiking Nederlandse Prijs voor de Genealogie

Tijdens het Famillement wordt de winnaar van de Nederlandse Prijs voor de Genealogie bekendgemaakt. De prijs is ingesteld door de gelijknamige stichting om de kwaliteit en innovatie van genealogisch en familiehistorisch onderzoek te bevorderen. Het is een landelijke prijs die eens per twee jaar wordt uitgereikt. De prijs bestaat uit een oorkonde en een geldbedrag van € 250,-.

Praktische informatie:
Uitreiking: 14:00-14:30, Auditorium (Het Utrechts Archief)

GenTalks

Nieuw dit jaar is de rubriek GenTalks. In deze rubriek GenTalks bieden we drie amateurgenealogen een podium. Op deze manier maken zij zelf onderdeel uit van het programma en kunnen zij hun kennis én ervaring op het gebied van familie-historisch onderzoek delen. Voor de GenTalks plaatsten we een oproep waarop meer dan dertig enthousiaste stamboomonderzoekers gereageerd. Hoewel het lastig was een selectie te maken is dit toch gelukt. Op basis van inhoud, relevantie en de diversiteit van de onderwerpen hopen we jullie tijdens het Famillement aangenaam te verassen met Kai Bloemers, Sylvia Suvaal en Peter van Rooden. Lees hieronder wie zij zijn en waar ze over zullen vertellen. De GenTalks zullen elk zo’n 10 minuten in beslag nemen.

Praktische informatie:
GenTalks: 13:00-13:45, Auditorium (Het Utrechts Archief)


Kai Bloemers (25) over de Kolonisten van Bloemers

GenTalk:
Het is 1833 in het Brabantse dorp Schaijk. Op 26 mei bevalt Gertruij Bloemers van een zoon met de naam Jacobus. De vader van het kind is onbekend en zodoende gaat de kleine Jacob door het leven als een Bloemers. Het leven van Gertruij is er een van ongeluk en armoede en eindigt in een dwanggesticht in het Drentse Veenhuizen. Hoe raakt ze daar verzeild en onder welke omstandigheden moest ze leven? Hoe heeft het zo ver kunnen komen? En haar zoon Jacob? Zal hij dezelfde wegen bewandelen als zijn moeder? Zijn plotselinge verdwijning in 1857 vormt een mysterie. Niemand in Schaijk zou ooit nog iets van hem horen. Ook in het heden geven de archieven geen duidelijkheid over zijn handelen, tot er een vondst is aan de andere kant van de wereld. Het leven van twee gewone Brabanders, maar toch bijzondere personen, uit de 19e eeuw.

Bio:
Kai Bloemers (25) woont in het Brabantse Oss. Bloemers is derdejaars deeltijdstudent op de Fontys lerarenopleiding geschiedenis te Tilburg. In zijn vrije tijd is hij graag bezig met stamboomonderzoek. Toen dit jaar het college 'regionale geschiedenis' werd gegeven kon hij zijn hobby combineren met zijn studie wat resulteerde in het onderzoek waar hij tijdens zijn GenTalk over vertelt. De beoordeling was een 10.

Sylvia Suvaal (60) over de lieutenant en het weesmeisje

GenTalk:
Op zoek naar de herkomst van haar ongewone achternaam kwam Sylvia Suvaal in 1975 uit bij haar oudgrootmoeder, Cornelia Suvaal. Zij was een Middelburgse ongehuwde moeder, geboren rond 1771, die in 1802 een zoon kreeg. Vrijwel alle hedendaagse Suvalen stammen van haar af. Hier liep het spoor dood – tja, Zeeland. Sylvia legde zich daar niet bij neer en zocht verder. Het internet bood nieuwe kansen. Was Cornelia een weesmeisje? Veel in haar leven wees daarop. Zoekend in de Zeeuwse archieven leek Sylvia na meer dan 25 jaar onderzoek antwoorden te vinden die haar theorieën ondersteunden, maar stuitte ze vervolgens op een onopgelost mysterie. Frustrerend. Intrigerend. Maar... in hetzelfde jaar gebeurde er iets wat ze nooit voor mogelijk had gehouden. Via een ongewone bron (een slechts 5 jaar bijgehouden lijst van boetes) vond ze de naam van de vader van Cornelia’s kind. Onderzoek in de Franse militaire archieven in Vincennes bevestigde zijn identiteit. Raar genoeg bleek toen dat een familieverhaal dat Sylvia altijd als complete onzin had beschouwd, meer dan een kern van waarheid bevatte.   

Bio:
Sylvia Suvaal is historica, communicatieadviseur, genealoog, psychologiestudente, zoeker en verteller van verhalen. Voor haar is genealogie ‘geïllustreerde sociale geschiedenis’ en het bewijs dat ‘truth is stranger than fiction’. Mijn onderzoek is nog ongepubliceerd; een website is in voorbereiding. Mijn doel is ambitieus: een mix van gedegen onderzoek, historische achtergronden en (op feiten gebaseerde maar deels fictieve) verhalen over sommige voorouders.
www.suvaalsolutions.nl

Peter van Rooden (36) over Groningers op zee

GenTalk:
De familie Kielema woonde generaties lang in Groningen en al die generaties zijn nauw verbonden met de zee en het schippersbestaan. Waren de oudste generaties voornamelijk turfschipper, latere generaties waagden zich ook op het ruime sop en werden kustvaarder en voeren naar de Oostzee vanwege de houtvaart of op de Duitse Waddeneilanden. Ook werden er tochten gemaakt naar Engeland, Frankrijk of Spanje. Het zeeleven is nooit zonder gevaar, want een flink aantal leden van deze schippersfamilie blijft op zee of komt niet meer terug. Van de 22 varende familieleden blijven er vier op zee en nog eens vier overlijden er aan scheepsboord in een vreemde plaats of stad. Wat betekende het als vader, broer of zoon niet meer thuiskwam en welke bronnen werden gebruikt om antwoorden op de vragen te vinden?

Bio:
Peter van Rooden is in het dagelijks leven psycholoog en naast zijn fulltime baan is hij bestuurslid van verschillende historische verenigingen. Hij schreef meerdere artikelen en boeken waaronder een boek over de eerder genoemde familie Kielema (Door Weer en Wind, 2013) alsook meerdere publicaties over andere familieleden.   
www.pvanrooden.nl

Workshop: Storytelling

Peter Faber verleidt zijn luisteraars zich over te geven aan zijn verhalen. Voor het Famillement duikt hij in zijn eigen familiegeschiedenis en maakt daar samen met de aanwezigen een verhaal van. Hoe maak je nou een goed en coherent verhaal van zo’n familiegeschiedenis? En hoe presenteert u uw eigen verhaal? Faber helpt u hiermee op weg.

Peter Faber (Utrechtse verhalenverteller) 

Praktische informatie:
Workshop: 17:00-17:45, Auditorium (Het Utrechts Archief) 

Expertmeeting: Voorouders in de VOC

Het Nationaal Archief heeft een (omvang)rijk VOC archief, met veel persoonsinformatie. In de database ‘VOC opvarenden’ vind je een aantal van hen (850.000 persoonsvermeldingen). Wat te doen als je een familielid hierin vindt? En wat, als iemand hier niet in voorkomt, terwijl je weet dat hij voor de VOC werkte?

Yvonne Prins is onderzoeker bij CBG|Centrum voor familiegeschiedenis

Praktische informatie:
Expertmeeting: 12:30-13:00, Studiezaal (Het Utrechts Archief)  

Expertmeeting: Militairen in de Bataafs-Franse tijd

Onderzoek naar Nederlande militairen en marinepersoneel in de Bataafs-Franse tijd 1795-1813. Vermisten van de Russische Veldtocht 1812 en van de veldslagen aan het einde van de Franse tijd. Slag bij Waterloo 1815. Tiendaagse Veldtocht 1831.

Bas Lems studeerde theologie en geschiedenis in Leiden en volgde de Rijksarchiefschool te Den Haag. Hij was werkzaam als archivaris en werkt nu als zelfstandig archiefonderzoeker. Zijn aandacht gaat uit naar militaire geschiedenis op persoonsniveau en de ervaringen van de individuele militair. In samenwerking met het Stadsarchief Amsterdam kwam de database ‘Waterloo gratificaties’ tot stand, een overzicht van alle Nederlanders die aanwezig waren bij de Slag bij Waterloo. Hij werkte mee aan het TV programma Verborgen Verleden en schreef diverse artikelen over onderzoek naar militairen. Momenteel werkt hij aan een handleiding voor onderzoek naar marinepersoneel in de Bataafs-Franse tijd en aan een boek over de onderscheidenen met de Sint-Helena medaille. Bas beantwoordt uw vragen graag via het Stamboomforum (www.stamboomforum.nl), zodat ook anderen kunnen reageren, leren en meedenken.

Praktische informatie:
Expertmeeting: 14:00-14:30, Studiezaal (Het Utrechts Archief) 

Lezing en Expertmeeting: Historische geo-informatie voor Nederland: een overzicht van de projecten en perspectieven

De afgelopen decennia is veel werk gemaakt voor diverse steden en gewesten van het digitaal toegankelijk maken van historische geoinformatie. Het bekendst zijn wel de projecten rondom het oudste kadaster. Hans Mol geeft een schets van de diverse ontwikkelingen op dit terrein (regionale uitgaven van kadastrale atlassen, het project van de Woonomgeving – omgedoopt in Watwaswaar, het HISGIS-programma van de Fryske Akademy, en de projecten van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en het Kadaster). In zijn voordracht biedt Hans Mol een korte schets van de ontwikkelingen tot nu toe, maakt een balans op en blikt hij vooruit op wat er mogelijk de komende jaren verder tot stand gebracht kan worden.

Prof.dr. J.A. (Hans) Mol, geboren in 1954 in Kapelle (Zld.), is sinds 1986 werkzaam als onderzoeker middeleeuwse geschiedenis aan de Fryske Akademy te Leeuwarden. Inmiddels is hij al weer 12 jaar tevens verbonden aan de Universiteit Leiden als bijzonder hoogleraar middeleeuwse geschiedenis van de Friese landen in de middeleeuwen. Hij publiceert op het terrein van kerk en maatschappij, staatsvorming en oorlogvoering, de geestelijke ridderorden in de Nederlanden, en de nederzettingsontwikkeling van Noord-Nederland (zie voor zijn boeken en artikelen: Johannes Mol Academia.edu). Hij houdt zich verder bezig met de opbouw van een cumulatief historisch GIS (geografische informatiesysteem) voor de Noordelijke Nederlanden (www.hisgis.nl). 

Praktische informatie:
Lezing: 14:00-14:30, Lutherse kerk
Expertmeeting: 15:45-16:15, Studiezaal (Het Utrechts Archief) 

Expertmeeting: wel of geen familiewapen?

Familiewapens zijn vaak honderden jaren geleden bedacht en roepen vragen op. Wat betekent mijn familiewapen en is het wel écht...ís er überhaupt een wapen? In deze expert-meeting krijgt u handvaten aangereikt om verantwoord met deze materie om te gaan en niet zondermeer te vertrouwen op verre familieleden, die ‘alles’ al uitgezocht zouden hebben.

Guus van Breugel is heraldicus bij het CBG|Centrum voor familiegeschiedenis en productbeheerder van de Heraldische DataBank.

Praktische informatie:
Expertmeeting: 17:15-17:45, Studiezaal (Het Utrechts Archief)  

Lezing en Expertmeeting: Genetische genealogie 2.0 - een volwassen discipline binnen de familiegeschiedenis

Genetische genealogie, de koppeling van DNA-gegevens aan stambomen en familienamen, is anno 2016 een volwaardige wetenschappelijke discipline geworden, nuttig voor elke (amateur) genealoog alsook voor academici. Tijdens deze lezing worden de allerlaatste resultaten binnen dit domein voorgesteld alsook is er aandacht voor de ethische overwegingen die hierbij aan bod komen.'  

Maarten Larmuseau is postdoctoraal onderzoeker aan de KU Leuven, 'Laboratorium van forensische genetica en moleculaire archeologie'.

Praktische informatie:
Lezing: 12:30-13:00, Lutherse Kerk
Expertmeeting: 13:15-13:45, Studiezaal (Het Utrechts Archief)

Lezing en expertmeeting Voor 1700 drogen de bronnen niet op

De Burgelijke Stand, dan de dtb-registers, en dan? Het onderzoek vóór 1700 wordt niet makkelijker, wel leuker. Denis Verhoef bespreekt een aanpak voor onderzoek in stad en platteland van de provincie Utrecht, vóór 1700.


Als genealoog onderzoekt Denis Verhoef families in de stad Utrecht en in het westen en zuiden van de provincie, vóór 1700. Hij is mede initiatiefnemer van de reeks Utrechtse parentelen vóór 1650.

Praktische informatie: 
Lezing: 14:30-15:00, Auditorium (Het Utrechts Archief)
Expertmeeting: 15:00-15:30, Studiezaal (Het Utrechts Archief)




Expertmeeting: Zeven pijlers van het genealogisch onderzoek

Bij Rob van Drie kunt u terecht met vragen over de zeven pijlers van het genealogisch onderzoek: het onderzoeksproces van het formuleren van je vraag tot en met het verwerken van de gevonden informatie, de onderzoeksmethodiek,  privacy en auteursrecht.

Rob van Drie is hoofd Expertise bij CBG|Centrum voor familiegeschiedenis

Praktische informatie:
Expertmeeting: 11:45-12:15, Studiezaal (Het Utrechts Archief) 

Liefdesdrama in klooster Nazareth in ’t Gein of de droevige historie van Petronella Scade door Kaj van Vliet

Het verhaal van Petronella van Scade en haar omstreden nalatenschap moeten de zusters van het klooster Nazareth in het Gein (nu Nieuwegein) generaties lang aan elkaar hebben doorverteld. De afloop van die geschiedenis, die zich in de jaren 1440 voltrok, had dan ook grote gevolgen gehad voor de ontwikkeling van dit klooster.

Op de vlucht voor de pest trok deze Utrechtse schependochter met haar kinderen naar het klooster en vond daar als weduwe jarenlang een veilig heenkomen. Toch bleef de wereld aan haar trekken. Ondanks haar plechtige belofte niet opnieuw in het huwelijk te zullen treden zonder de toestemming van de biechtvader, zocht zij toch heimelijk het gezelschap van een jonge knaap uit Utrecht. Voor deze aantrekkelijke man viel zij als een blok en weldra volgde een nieuw huwelijk. Maar trouwde hij uit liefde of om haar fortuin? In elk geval ontspon zich al snel een felle strijd tussen de biechtvader en de knaap met haar rijkdom als inzet. En met een noodlottige afloop.

Eind zestiende eeuw werd dit verhaal opgetekend in de kroniek van het klooster maar ook in eigentijdse bronnen heeft het tal van sporen nagelaten. Dat maakt het mogelijk de achtergronden ervan beter te doorgronden en de hoofdrolspelers beter te leren kennen. Zoo ook de familie van Petronella Scade, wier vader een invloedrijke positie bezat in het Utrechtse stadsbestuur.

Kaj van Vliet is rijksarchivaris en hoofd Inspectie & Archieven bij Het Utrechts Archief

Praktische informatie:
Lezing: 16:00-16:30, Auditorium (Het Utrechts Archief)

Workshop Familiegeschiedenis schrijven

Hoe maak je een verhaal van je familiegeschiedenis? Martine Letterie geeft voorbeelden en handvatten aan de hand van verhalen die ze over haar eigen familiegeschiedenis schreef en daagt u uit om zelf vast een voorzetje te doen. Daarbij legt ze de nadruk op de vondsten die ze deed in het Utrechts archief.

Praktische informatie: 

Workshop: 17:00-17:45, Lutherse Kerk
Signeersessie:  17.45-18.00, Lutherse kerk.

Maarten van Rossem over de zin en onzin van familiegeschiedenis

Foto: Het Utrechts Archief
Maarten van Rossem, Utrechts bekendste historicus, was tijdens zijn zoektocht naar zijn eigen familiegeschiedenis vooral geïnteresseerd onder welke omstandigheden zijn voorvaderen leefden. Hij deed dit niet vanwege die “eigenaardige zoektocht naar jezelf en andere kulpraat”, maar gewoon uit nieuwsgierigheid. Tijdens zijn openingslezing van het Famillement vertelt hij over zijn eigen ervaringen en de zin en onzin van familiegeschiedenissen.

Praktische informatie:
Lezing: 13:00-13:45, Lutherse Kerk

Familie op het spoor; Spoorwegarchieven als bron voor familieonderzoek door Janjaap Luijt

Naast een grote collectie lokale en provinciale archieven beheert Het Utrechts Archief ook de archieven van de Nederlandse Spoorwegen en zijn voorgangers. Dit immense archief bevat uiteraard ook een grote hoeveelheid informatie over personen die hun werkzame leven sleten bij het spoor. In de voordracht ‘Familie op het spoor’ zal de professionele archiefonderzoeker Janjaap Luijt ingaan op het gebruik van de spoorwegarchieven als bron voor genealogisch onderzoek. Daarbij zullen de mogelijkheden en beperkingen van deze archieven aan bod komen.

Janjaap Luijt is archiefonderzoeker.

Praktische informatie
Lezing: 15:15-15:45, Auditorium (Het Utrechts Archief)

Ook verzorgt Jos Zijlstra twee keer een expertmeeting over familie op het spoor.

Verborgen verleden interview: Dominique van der Heyde

Foto: NTR
Dominique van der Heyde is politicologe en werkt als parlementair journaliste voor Nieuwsuur en het NOS Journaal. In Verborgen verleden van 20 februari jl. ging Dominique op zoek naar haar voorouders en belandde tot haar grote verrassing in Bilbao. Daar hoorde ze verhalen over piraten, internationale handel en zelfs de Inquisitie. Journalist en historicus Ben Kolster praat met haar.

Praktische informatie:
Interview: 11:30-12:15, Lutherse Kerk. 

Stadswandelingen door het Gilde

Gilde Utrecht is een vrijwilligersorganisatie waarin mensen zich belangeloos inzetten voor stadgenoten en andere belangstellenden. Vandaag nemen de gidsen van het Gilde u mee door de jarige stad. Utrecht heeft zoals zo vele steden in Nederland grachten, maar uniek zijn de werven en de werfkelders waar in de Middeleeuwen de kooplieden hun handelswaren opsloegen. Ontdek deze bijzondere stad en haar geschiedenis in een van de gratis wandeltochten van ca. 1 uur van het Gilde.

Praktische informatie:
Start wandelingen bij de stand op het plein van Het Utrechts Archief om 12:00 en 16:00.
Duur: ca. 1 uur
Deelname: gratis  

Profielwerkstukkenprijs

De Vereniging Oud-Utrecht en Het Utrechts Archief loven op 2 juni de prijs uit voor het beste profielwerkstuk (HAVO/VWO) over de geschiedenis van de Provincie Utrecht uit. Hiermee willen zij de belangstelling voor de Utrechtse geschiedenis bevorderen en het onderzoek daarnaar stimuleren. Daarnaast willen de vereniging en het archief laten zien hoe interessant het onderzoek kan zijn, en een opstapje bieden voor hen die nog niet zo goed weten waar ze moeten beginnen.
De prijsuitreiking vindt plaats in het auditorium.

Praktische informatie:
Uitreiking prijs: 18:15-19:00, Auditorium (Het Utrechts Archief)

Literatuurhuis: o.a. interview Jan Siebelink

Foto: Paul Levitton
Het Literatuurhuis in Utrecht brengt literatuur op het podium, en wel in de brede zin van het woord: van performancepoëzie tot lezingen, van literaire filmvertoningen tot schrijversinterviews en alles ertussenin. De stichting organiseert literaire evenementen, festivals en producties waaronder de Nacht van de Poëzie, het internationale literatuurfestival City2Cities en het NK Poetry Slam.

Interview Jan Siebelink

Zijn jeugdjaren in het Gelderse Velp vormen onmiskenbaar de rode draad in het oeuvre van Jan Siebelink. Met het pas verfilmde Knielen op een bed violen, waarin Siebelink de voor hem zo bepalende relatie met een streng gelovige vader uitdiept, brak hij in 2005 definitief door. In het vorig jaar verschenen Margje, dat je kan lezen als een vervolg op Knielen op een bed violen, ligt de focus juist op de wereldse moeder uit het tuindersgezin. Siebelink vertelt deze middag over wat hem drijft om in zijn werk steeds weer terug te keren naar zijn familiegeschiedenis.

Interview Annejet van der Zijl

Annejet van der Zijl is een Nederlands schrijfster en historica. Tot dusver publiceerde ze vier boeken, waaronder Sonny Boy, die allemaal bestsellers werden. Haar meest recent werk, De Amerikaanse prinses, waaraan Van der Zijl vier jaar werkte, beschrijft het turbulente en tot de verbeelding sprekende leven van Allene Tew (1872-1955), de peetmoeder van prinses Beatrix. Van der Zijls boeken zijn allemaal reconstructies. Ze houdt ervan om als een detective te graven in het verleden op zoek naar de waarheid: 'Impliciet zoek ik de vragen die ik zelf over het leven heb uit via mijn verhalen.’ 

Praktische informatie
Interviews Literatuurhuis: 15:00-16:15, Luterhse Kerk 



Tour Domkerk

In de historische Domkerk liggen een flink aantal grafzerken en grafmonumenten van beroemde Utrechtse families die vroeger hoge posities bekleedden. Op 2 juni kunt u mee met een rondleiding langs deze grafzerken.


Praktische informatie:
Start tour bij de Domkerk om 13:30, 14:30, 15:30 en 16:30.
Duur: ca. 45 minuten
max. 15 personen
Deelname: gratis   

Tour Initiatief Domplein

Ontdek de familiegeschiedenissen en archeologische vondsten op en rond het Domplein. De gidsen van Initiatief Domplein – van het succesvolle DOMunder – nemen je mee door 2000 jaar Utrechtse geschiedenis.

Praktische informatie:
Start tour bij de stand op het plein van Het Utrechts Archief om 12:30, 13:30, 14:30 en 15:30.
Duur: ca. 45 minuten
max. 15 personen
Deelname: gratis   

FOTODOK toont foto's over familie

Jaarlijks maken we miljarden familiefoto’s. Maar wat als de blik van fotografen op familie kritischer wordt? In de tentoonstelling There is Something about My Family is werk te zien van vijftien internationale fotografen waarin zij familieverbanden op verschillende manieren belichten. FOTODOK is schuin tegenover het Utrechts Archief en voor bezoekers van het Famillement voor slechts 3, te bezoeken. Tussen 12:00-17:00 kun je een gratis rondleiding volgen.

Praktische informatie:
Openingstijden FOTODOK, 12:00-17:00
Lange Nieuwstraat 7, 3512 PA Utrecht
Kosten: 3